Wasyl Mudry – zapomniany ważny polityk

autor zdjęcia: NAC

źródło: Rzeczpospolita

Rynek i Plac Mariacki w przedwojennym Lwowie. Widoczne są: kamienica Lubomirskich pod nr 10 (od 1895 r.: siedziba organizacji społeczno-oświatowej „Proswita”) i księgarnia. Z prawej: tramwaj nr 6

źródło: Rzeczpospolita

Przedwojenny Lwów: szkoła powszechna ukraińskiego stowarzyszenia „Proswita”

autor zdjęcia: NAC

źródło: Rzeczpospolita

Wasyl Mudry (1893–1966) – dziennikarz, ukraiński działacz społeczny i polityczny, redaktor naczelny gazety „Diło”, poseł na Sejm IV i V kadencji w II RP. Na zdjęciu: jako wicemarszałek Sejmu w 1935 r.

autor zdjęcia: Wikipedia

źródło: Rzeczpospolita

Strona tytułowa ukraińskiej gazety „Diło” z 31 sierpnia 1939 r.

W historii Ukrainy niemal nie istnieje. Stepan Bandera ma pomniki i ulice, a Mudry – lider największej, przedwojennej ukraińskiej partii politycznej oraz szef największej wówczas ukraińskiej gazety – nie ma nic.

Gdy myślimy o kluczowych ukraińskich politykach z okresu międzywojennego, to poza Symonem Petlurą przychodzi nam na myśl tylko jedna osoba: Stepan Bandera. Ten ostatni przesłania zresztą całą najnowszą historię polsko-ukraińskich relacji. Byli jednak i inni, być może nawet od Bandery ważniejsi, a dziś są zapomniani. Jednym z nich jest Wasyl Mudry, będący przykładem przynoszącego pozytywne (co wcale nie oznacza, że bezproblemowe) efekty układania się Ukraińców z Polakami w II Rzeczpospolitej.

Wasyl Mudry był działaczem Towarzystwa „Proswita” (istniejąca od 1868 r. ukraińska organizacja społeczno-oświatowa), a przez pewien czas także m.in. sekretarzem tajnego Uniwersytetu Ukraińskiego we Lwowie. Bardziej znany jest jako redaktor naczelny gazety „Diło”, wydawanego we Lwowie największego ukraińskiego pisma w II RP. Od 1935 do 1939 r. był przewodniczącym UNDO (Ukraińskie Zjednoczenie Narodowo-Demokratyczne, największa ukraińska partia polityczna w II RP) i wicemarszałkiem Sejmu, a także prezesem Ukraińskiej Reprezentacji Parlamentarnej.

Mówiąc w największym skrócie: o ile Bandera chciał doprowadzić do powstania niepodległej Ukrainę akcjami terrorystycznymi, wymierzonymi przeciwko Polsce, o tyle Mudry działał przede wszystkim na rzecz poprawy sytuacji Ukraińców pracą pozytywistyczną, budując podstawy funkcjonowania tej...