Czy mediacja w sporach budowlanych po 1 marca będzie obowiązkowa?

W sprawach z umów o roboty budowlane oraz ściśle z nimi związanych, wszczętych po 1 marca 2026 r. sąd skieruje strony do mediacji przed posiedzeniem przygotowawczym albo pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę.

Nowelizacją z 5 sierpnia 2025 r. (ustawa nowelizująca) do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) regulujących postępowanie w sprawach gospodarczych dodano art. 4583a k.p.c., przewidujący obligatoryjne kierowanie stron do mediacji w tzw. sprawach budowlanych, przed posiedzeniem przygotowawczym lub pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę. Art. 4583 k.p.c. wejdzie w życie 1 marca 2026 r. Ustawodawca zdecydował jednak, że wprowadzone rozwiązanie nie obejmie trwających sporów i będzie dotyczyło wyłącznie postępowań wszczętych po 1 marca 2026  r., o czym stanowi art. 14 ust. 7 ustawy nowelizującej.

W zakresie pozostałych kategorii spraw sąd nadal będzie uprawniony do skierowania stron do mediacji na każdym etapie postępowania. Czy oznacza to, że nowelizacja stanowi wyłom od podstawowej zasady mediacji z art. 1831 par. 1 k.p.c., jaką jest jej dobrowolność?

1. Kategorie spraw objętych obligatoryjnym skierowaniem do mediacji

Zgodnie z art. 4583a par. 1 k.p.c., skierowanie stron do mediacji ma następować w sprawach z umów o roboty budowlane oraz z umów ściśle związanych z procesem budowlanym, służących wykonaniu robót budowlanych. Umowami ściśle związanymi z procesem budowlanym, służącymi wykonaniu robót budowlanych, są m.in. umowy o nadzór inwestorski oraz umowy o prace projektowe.

Mając na uwadze brzmienie art. 4581 par. 1 k.p.c., należy...