Czynności sprawdzające –najskuteczniejsza weryfikacja podatkowa

Przebieg czynności sprawdzających jest kształtowany przez praktykę organów, a nie szczegółowe przepisy proceduralne. Podatnicy są tu pozbawieni wielu gwarancji procesowych charakterystycznych dla innych, sformalizowanych postępowań.

Czynności sprawdzające od lat pozostają najczęściej wykorzystywanym przez organy instrumentem weryfikującym prawidłowość rozliczeń podatników.

Jak wynika z najnowszego raportu MDDP i Konfederacji Lewiatan „Przedsiębiorcy pod lupą fiskusa. Niełatwe relacje podatników i organów podatkowych. Edycja 2026”, w 2025 r. co minutę rozpoczynano średnio 19 nowych czynności sprawdzających. W ubiegłym roku znów nastąpił wzrost liczby przeprowadzonych czynności – było ich ponad 2,3 mln (w obszarze VAT, PIT, CIT i akcyzy).

Czynności sprawdzające to również procedura, która przynosi największą kwotę stwierdzanych zaległości podatkowych. W 2025 r. w ramach czynności sprawdzających ustalono wyższą kwotę uszczupleń podatkowych niż we wszystkich kontrolach podatkowych i celno-skarbowych!

Na taką „popularność” czynności sprawdzających wpływa m.in. ich odformalizowany charakter. W przeciwieństwie do kontroli podatkowej czy kontroli celno-skarbowej ich przebieg w znacznie większym stopniu kształtuje praktyka działania organów niż szczegółowe przepisy proceduralne, a podatnikom nie przysługuje wiele gwarancji procesowych charakterystycznych dla sformalizowanych postępowań. Stąd z perspektywy przedsiębiorcy warto znać praktyczne zasady prowadzenia tych czynności przez organ. Dane przedstawione przez...