Postępowanie administracyjne pod lupą sądów

Zasady ogólne postępowania administracyjnego mają gwarantować pewność prawa i ochronę interesów stron. Zdarza się, że ich stosowanie rodzi wątpliwości. Przegląd wyroków sądów administracyjnych pozwala lepiej zrozumieć granice kompetencji organów i zakres praw stron.

Z postępowaniem administracyjnym styka się niemal każdy – przedsiębiorca, obywatel, urzędnik i pełnomocnik. Kluczowym aktem regulującym jego zasady jest kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) – fundament procedury porządkującej relacje z administracją publiczną. Choć kodeks obowiązuje od ponad pół wieku, jego interpretacja i praktyczne stosowanie nadal budzą wiele pytań. W codziennej praktyce często okazuje się, że nawet pozornie proste zagadnienia mogą być źródłem wątpliwości – zarówno dla stron postępowania, jak i dla samych organów administracji. Różna praktyka organów nie sprzyja realizacji zasady pewności prawa. Odpowiedzi na wiele pytań można znaleźć jednak w orzecznictwie.

Czy organ może być równocześnie prowadzącym postępowanie oraz jego stroną (art. 5 k.p.a.)?

Nie. Fakt, że jeden organ na podstawie odrębnych przepisów wykonuje zarówno obowiązki władcze, jak i zadania właściciela określonego mienia, nie oznacza, że taki organ prowadzący postępowanie może występować w roli strony. Tym bardziej organ administracji publicznej, który wydał akt administracyjny, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od własnej decyzji wydanej w pierwszej instancji lub na przykład wniosku o stwierdzenie nieważności własnego rozstrzygnięcia jako strona postępowania. Innymi słowy, w tej samej sprawie organ nie może występować w...