Zełenski nadal jest kawalerem Orderu Orła Białego

autor zdjęcia: mat.pras.

źródło: Rzeczpospolita

Postanowienie prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu odznaczenia nie wywołuje skutków prawnych, jeżeli nie podpisze go prezes Rady Ministrów. Tak samo, jak odesłanie odznaczenia, nie oznacza skutecznego zrzeczenia się godności kawalera orderu przez prezydenta Ukrainy.

Do tej pory kontrasygnata premiera rzadko stawała się przedmiotem zainteresowania opinii publicznej. W znacznej mierze wynikało to z faktu, że utrwalonym zwyczajem było nieogłaszanie przez głowę państwa decyzji wymagających kontrasygnaty, zanim premier jej nie udzielił. Od praktyki tej odstąpił ostatnio prezydent Karol Nawrocki, oznajmiając, że postanowił o pozbawieniu Orderu Orła Białego Wołodymyra Zełenskiego, mimo że nie uzyskał na to zgody Donalda Tuska. Komunikat ten wprowadził w błąd opinię publiczną, i to nie tylko w Polsce. Z prawnego punktu widzenia nie jest bowiem możliwe odebranie orderu bez uprzedniej zgody premiera.

Rys historyczny

Instytucja kontrasygnaty we współczesnym rozumieniu pojawiła się wraz z próbami ograniczenia władzy królewskiej w ramach rodzącego się systemu parlamentarno-gabinetowego. Wymóg, by pod aktem monarchy podpisał się również właściwy minister, nie tylko krępował swobodę władcy, ale także pozwalał pociągać do odpowiedzialności politycznej osoby, które odpowiadały za treść aktów królewskich, co wcześniej – w związku z zasadą braku odpowiedzialności samego monarchy – było niemożliwe.

Współcześnie kontrasygnata zasadniczo zachowała tę samą funkcję. Jest tak również w ustrojach republikańskich, w tym w Polsce. Uzależnia ona bowiem działania prezydenta od rządu, a tym samym pośrednio...