Przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego (ujęcie konstytucyjnoprawne)

Liczba orzeczeń dotyczących nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza jest – można by rzec – ogromna (orzeczenia liczone w tysiącach), przy czym odnotowania wymaga to, że o ile liczba ta może wywoływać zdumienie, o tyle jednak niekiedy orzeczenia te stanowiły też tamę dla daleko idących oczekiwań obciążenia odpowiedzialnością karną. Zastosowanie normy prawa karnego, która zakłada przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego, będące działaniami na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, wymaga w pierwszej kolejności uprzedniego uwzględnienia uwarunkowań konstytucyjnoprawnych celem ustrzeżenia się przed dowolnością interpretacyjną.

Trybunał Konstytucyjny, orzekając, że art. 231 § 1 k.k. jest zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, zauważył swego czasu – w uzasadnieniu wyroku z 9 czerwca 2010 r., SK 52/08 – iż przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków na szkodę interesu publicznego lub prywatnego przez funkcjonariusza publicznego, które tradycyjnie nosi nazwę nadużycia władzy lub przekroczenia uprawnień, jest klasycznym i najbardziej charakterystycznym przestępstwem funkcjonariuszy godzącym w autorytet oraz zaufanie społeczne do reprezentowanych przez nich władz i instytucji, a także w konkretne interesy i dobra społeczne lub jednostkowe, będące zagrożone lub naruszone przestępnym zachowaniem. Trybunał dostrzegł, że...