„Anakonda” i „Bawełniany Król”

źródło: Bridgeman Art Library

Konfederackie statki, tzw. łamacze blokady, w St. George na Bermudach, mal. William Torgerson

źródło: Bridgeman Art Library

Colt Navy – sławny rewolwer Samuela Colta

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Załadunek bawełny na statki w Luizjanie, ilustracja z „Harper’s Weekly”, 1863 r.

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Plakat werbunkowy do marynarki wojennej Unii, kolportowany w Karolinie Północnej, 1863 r.

źródło: Bridgeman Art Library

Prezydent Unii Abraham Lincoln walczy na pięści z prezydentem Konfederacji Jeffersonem Davisem, karykatura z czasów wojny secesyjnej

autor zdjęcia: Leszek Nabiałek

źródło: Rzeczpospolita

Amerykańska wojna secesyjna na lądzie i morzu, 1861 – 1865

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Handlowe parowce przerobione na okręty wojenne, ilustracja z „Harper’s Weekly”, 1861 r.

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Amerykańskie fregaty USS „Congress” i USS „Susquehanna” w 1847 r.

źródło: Bridgeman Art Library

Miny konfederatów na rzece Potomac, rycina z czasów wojny secesyjnej

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Parowiec „Constitution” wiozący wojsko Unii wypływa z Bostonu, rycina, 1861 r.

źródło: Bridgeman Art Library

Fregata żaglowo-parowa USS „Merrimack” przed przebudową na okręt pancerny, rycina, ok. 1860 r.

źródło: AKG/East News

Starcie konfederackiego rajdera CSS „Alabama” z USS „Kearsarge” pod Cherbourgiem, 19 czerwca 1864 r., mal. Edward Manet

źródło: Bridgeman Art Library

Admirał Farragut podczas bitwy w zatoce Mobile, 5 sierpnia 1864 r., mal. Henry A. Ogden

źródło: Corbis

USS „Monitor” uczestniczy w blokadzie wybrzeży Wirginii, rycina, 1862 r.

źródło: Wikipedia

Kpt. John Lorimer Worden, dowódca USS „Monitor”

źródło: Wikipedia

Admirał marynarki konfederacji Franklin Buchanan, były dowódca CSS „Virginia”

źródło: Bridgeman Art Library

Kurtka mundurowa podporucznika marynarki Unii

źródło: Bridgeman Art Library

Dwa gładkolufowe działa kal. 280 mm w obrotowej wieży USS „Monitor”, rycina z epoki

źródło: Bridgeman Art Library

Kepi artylerzysty US „Navy” z czasów wojny secesyjnej

źródło: Bridgeman Art Library

Torba marynarza floty konfederackiej z czasów wojny secesyjnej

źródło: Bridgeman Art Library

Konfederacki kordelas marynarski, lata 60. XIX w.

źródło: EAST NEWS

Bój USS „Monitor” i CSS „Virginia” na Hampton Roads, litografia z epoki

źródło: Corbis

Starcie okrętów pancernych USS „Monitor” i CSS „Virginia” na Hampton Roads, 9 marca 1862 r., po lewej płonie USS „Minnesota”, litografia, lata 80. XIX w.

źródło: EAST NEWS

„Virginia” taranuje korwetę USS „Cumberland”

źródło: Corbis

Wnętrze obrotowej wieży artyleryjskiej USS „Monitor”

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Oficerowie USS „Monitor”, lipiec 1862 r.

źródło: Corbis

Starcie USS „Monitor” i CSS „Virginia” na Hampton Roads

źródło: bridgeman art library

Załoga opuszcza tonący USS „Monitor” 30 grudnia 1862 r., rycina z epoki

źródło: Bridgeman Art Library

Uszkodzony CSS „Tennessee” poddaje się podczas bitwy w zatoce Mobile, 1864 r.

źródło: Bridgeman Art Library

Okręty pancerne Unii ostrzeliwują baterię konfederatów w Charleston, kwiecień 1863 r.

autor zdjęcia: Norbert Suchorzewski

źródło: Rzeczpospolita

źródło: Bridgeman Art Library

Okręty pancerne Unii ostrzeliwują pozycje konfederatów nad rzeką Missisipi, 1862 r.

źródło: Archiwum „Mówią wieki”

Atak okrętu podwodnego CSS „Hunley” na korwetę USS „Housatonic”

źródło: Bridgeman Art Library

Powder monkey – chłopiec okrętowy na pokładzie okrętu Unii

źródło: Corbis

Okręt pancerny USS „Onondaga” w zatoce na rzece James, 1862 r.

4 lutego 1861 roku siedem stanów południowych ogłasza secesję z USA. Rozpoczyna się trwająca ponad cztery lata wojna domowa. Przemysłowa, mieszczańska Północ przeciw plantatorskiemu, niewolniczemu Południu. Każdy w tej wojnie broni pryncypiów: unioniści jedności państwa, konfederaci prawa do decydowania o sobie. Wojna, której najbardziej spektakularne i krwawe starcia toczą się na lądzie, jest świtem nowej ery w historii marynarki wojennej – ery okrętów pancernych.

Flota odgrywa bardzo ważną rolę w planach wojennych Unii. Już na wiosnę 1861 roku opracowano plan „Anakonda”, zakładający przecięcie Południa wzdłuż rzeki Missisipi i powolne dławienie zbuntowanego przeciwnika. Na oceanach zaś US Navy miała sparaliżować handel konfederacki, a także bronić własnych linii przed niechybnymi atakami korsarzy Południa.

Konfederaci starali się zwyciężyć poprzez jak najszybsze zajęcie wrogiej stolicy – Waszyngtonu, siłami lądowymi, zanim Unia zdoła uruchomić swój olbrzymi potencjał ludnościowy i przemysłowy. Pewne było, że Północ ogłosi blokadę morską. Trzeba więc bronić wybrzeży, a także zabezpieczyć szlaki handlowe wiodące do Europy. Bez zaopatrzenia i pomocy ze Starego Kontynentu Konfederacja będzie skazana na porażkę.

Władze Południa formułują koncepcję wygrania wojny dzięki handlowi bawełną – stąd nazwa doktryny „Bawełniany Król”. Surowiec ten jest według południowców tak potrzebny Europie (przede wszystkim Wielkiej Brytanii i Francji), że nawet kilkumiesięczne wstrzymanie jego dostaw spowoduje w tych krajach niewyobrażalne problemy społeczne i gospodarcze. Chcąc jak najszybciej otrzymać surowiec, z pewnością wmieszają się w wojnę po stronie Konfederacji. Aby przyśpieszyć interwencję europejską, trzeba jednak zadać US Navy kilka spektakularnych ciosów i udowodnić, że blokada Południa jest nieskuteczna. Gabinet prezydenta Davisa stwierdza, że do tych zadań...