Koń trojański inny niż w kreskówkach

źródło: Rzeczpospolita

Mniej więcej przed 2022 r. – czyli przed pandemią i drugą kadencją Donalda Trumpa – o końcu zachodniej cywilizacji słyszeliśmy z prawej strony. Teraz podobna refleksja towarzyszy liberałom, których przedstawicielem jest Christopher Nolan. To opowieść o upadku ładu międzynarodowego opartego na prawie i gościnności. Nolan uderza w gong, sięgając do Homera.

estera flieger: W programie amerykańskiego aktora i komika Jimmy’ego Fallona reżyser Christopher Nolan wyznał, że robiąc komedię romantyczną, którą uważa za bardzo trudny gatunek, obawiałby się porażki. Za to zdecydował się zmierzyć z jednym z najważniejszych tekstów kultury w historii.

Michał Płociński: „Odyseja” należy do najważniejszych dzieł w historii – dodałbym – kultury zachodniej. Christopher Nolan sięgnął do jednego z najstarszych tekstów, by opowiedzieć nam o upadku opartej na trzech filarach cywilizacji.

E.F.: Ile z „Eposu o Gilgameszu” jest u Homera? Basen Morza Śródziemnego był tyglem kulturowym. Istnieje „pula toposów”. Na przykład starożytnych Greków i bohaterów Starego Testamentu łączy podobny lęk: nie okazując gościnności żebrakowi, mogliby obrazić boga, który zszedł na Ziemię w przebraniu.

M.P.: Czy nie jest ciekawe to, że Homer opowiada historię wojny, która nigdy się nie wydarzyła?

E.F.: Wiesz, gdzie umiejscawiane były Scylla i Charybda? Między Włochami kontynentalnymi a Sycylią (Cieśnina Mesyńska – red.).

M.P.: Kiedy czytasz „Odyseję”, masz wrażenie, że główny bohater jest bardzo daleko od domu, podczas gdy wracał do Itaki z Azji Mniejszej.

E.F.: A zapamiętałeś, jak miał na imię jego czworonóg? Kiedy Odyseusz w stroju żebraka wrócił do Itaki po 20 latach, poznał go tylko Argos. Homer...