Prawo trywialności to skaza na rzeczywistości

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

Prowadzona w Polsce pełna emocji dyskusja skupia się na wysokich zarobkach lekarzy zamiast na wadliwym systemie ochrony zdrowia. To klasyczny przykład prawa trywialności Parkinsona: uciekamy od tematów złożonych, ale ważnych, ku prostym, które problemów nie rozwiązują.

Dysfunkcje współczesnego świata w znacznej mierze mają podłoże w rozwiązaniach instytucjonalnych, systemowych. „Architekturą” rozwiązań instytucjonalnych jest model ustroju społeczno-gospodarczego i politycznego. Determinuje on relacje państwo–rynek, system wartości i strategiczne, wykraczające poza cykl wyborczy cele i kierunki rozwoju kraju.

Jednak rzeczywistość, zarówno w wymiarze ponadnarodowym, jak i krajowym, obnaża zaniedbania i ułomności w kształtowaniu polityki ustrojowej. Wynika to m.in. ze złożoności tej problematyki, swego rodzaju węzła gordyjskiego. W takich warunkach rośnie ryzyko, że podejście decydentów do tej problematyki obarczone będzie syndromem prawa trywialności Parkinsona.

Prawo trywialności w pigułce

Prawo trywialności (Law of Triviality) zostało sformułowane w 1957 r. przez brytyjskiego uczonego, historyka, badacza administracji publicznej i zarządzania Cyrila Northcote’a Parkinsona (1909–1993) w książce „Parkinson's Law, or the Pursuit of Progress”. Zagadnienie to przedstawił w rozdziale pt. „High Finance, or the Point of Vanishing Interest” (w polskich wydaniach: „Wielka finansjera, czyli punkt zanikania zainteresowania”). Parkinson stwierdził wprost, że „the time spent on any item of the agenda will be in inverse proportion to the sum involved”. Innymi słowy, czas i energia, jakie organizacja poświęca na debatę nad danym problemem, są odwrotnie...