Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Szukaj w:
[x]
Prawo
[x]
Ekonomia i biznes
[x]
Informacje i opinie
ZAAWANSOWANE

Śmierć tyrana

11 maja 2011 | Żołnierze wyklęci | Łukasz Kamiński
Zwłoki Józefa Stalina wystawione na widok publiczny na placu Czerwonym w Moskwie
źródło: Forum
Zwłoki Józefa Stalina wystawione na widok publiczny na placu Czerwonym w Moskwie
Prymas Polski  kard. Stefan Wyszyński  po internowaniu (fot. Instytut Prymasowski Stefana Kardynała Wyszyńskiego)
źródło: Archiwum
Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński po internowaniu (fot. Instytut Prymasowski Stefana Kardynała Wyszyńskiego)
Demonstaranci  na ulicach Poznania  w czerwcu 1956 roku
źródło: Archiwum
Demonstaranci na ulicach Poznania w czerwcu 1956 roku
Francuski samolot transportowy ląduje  w oblężonym Dien Bien Phu wiosną 1954 roku
źródło: sipa/east news
Francuski samolot transportowy ląduje w oblężonym Dien Bien Phu wiosną 1954 roku

5 marca 1953 r. zmarł Józef Stalin. Jego śmierć wywołała histerię wyznawców, nadzieję uciemiężonych mieszkańców bloku wschodniego i ulgę zagrożonych wojną obywateli Zachodu

 

Zgon Stalina zapoczątkował rywalizację o przejęcie władzy na Kremlu. Głównymi rywalami byli szef MSW (a wcześniej NKWD) Ławrientij Beria oraz partyjni aparatczycy Nikita Chruszczow i Georgij Malenkow. Jak to często bywa, szef bezpieki niespodziewanie okazał się w tym gronie największym liberałem. Z jego inspiracji w Związku Sowieckim ogłoszono amnestię, w efekcie której zwolniono tysiące więźniów Gułagu. Beria postulował także odprężenie w stosunkach międzynarodowych, w tym wyrażenie zgody na zjednoczenie Niemiec na warunkach możliwych do zaakceptowania przez państwa Zachodu.

Nieumiejętnie zapoczątkowana liberalizacja w NRD (wpierw ją ogłoszono, by po kilku dniach zapowiedzieć podwyższenie norm pracy) wywołała 17 czerwca 1953 r. masowe protesty we wschodnich Niemczech. Okazało się, że komunistyczne państwo pod wpływem demonstracji i strajków przestało funkcjonować dosłownie w ciągu kilku godzin. Jego dalsze istnienie zapewniły sowieckie czołgi, które kosztem kilkudziesięciu zabitych „przywróciły porządek".

Pierwszym efektem powstania ludowego w NRD było pozbycie się Berii przez konkurentów. Został aresztowany, a w grudniu 1953 r. skazany jako „imperialistyczny szpieg" na karę śmierci i stracony. Buntu wschodnich Niemców nie można było jednak zlekceważyć, zwłaszcza że dwa tygodnie wcześniej doszło do masowych strajków w...

Dostęp do treści Archiwum.rp.pl jest płatny.

Archiwum to wszystkie treści publikowane w "Rzeczpospolitej" od 1993 roku.

Ponad milion tekstów w jednym miejscu.

Zamów dostęp do pełnego Archiwum
Brak okładki

Wydanie: 8924

Spis treści
Zamów abonament