Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Szukaj w:
[x]
Prawo
[x]
Ekonomia i biznes
[x]
Informacje i opinie
ZAAWANSOWANE

Tragizm następcy „Zapory”

11 maja 2011 | Żołnierze wyklęci | Sławomir Poleszak
Patrol Walentego Waśkowicza „Strzały” w marszu: Jerzy Marciniak „Sęk”, Jan Belcarz „Dżym”, Czesław Jabłoński „Bąk”, Marian Puchacz „Kubuś” i Mieczysław Zwoliński „Jeleń”. „Dżym”, „Bąk” i „Kubuś” polegli pod Zawieprzycami 18 maja 1947 r.
źródło: IPN
Patrol Walentego Waśkowicza „Strzały” w marszu: Jerzy Marciniak „Sęk”, Jan Belcarz „Dżym”, Czesław Jabłoński „Bąk”, Marian Puchacz „Kubuś” i Mieczysław Zwoliński „Jeleń”. „Dżym”, „Bąk” i „Kubuś” polegli pod Zawieprzycami 18 maja 1947 r.
Oddział Zdzisława Brońskiego „Uskoka”, wiosna 1946 r.: siedzą w pierwszym rzędzie od lewej: Franciszek Kasperek „Hardy”, Zdzisław Broński „Uskok”, Aleksander Radko „Paw”, Walenty Waśkowicz „Strzała”, przed nimi „Przybysz” (NN); w drugim Rzędzie od lewej: Stanisław Ciołek „Lew”, Stanisław Libera „Burza”, Stanisław Staropiętka „Stańczyk”, Józef Jóźwiak „Osa”; stoją od lewej: Czesław Sajko „Sowa”, Franciszek Oberc „Orzełek”, Mieczysław Zwoliński „Jeleń”, „Toporek” (NN), Paweł Orzechowski „Wilk”, Zygmunt Libera „Babinicz”
źródło: IPN
Oddział Zdzisława Brońskiego „Uskoka”, wiosna 1946 r.: siedzą w pierwszym rzędzie od lewej: Franciszek Kasperek „Hardy”, Zdzisław Broński „Uskok”, Aleksander Radko „Paw”, Walenty Waśkowicz „Strzała”, przed nimi „Przybysz” (NN); w drugim Rzędzie od lewej: Stanisław Ciołek „Lew”, Stanisław Libera „Burza”, Stanisław Staropiętka „Stańczyk”, Józef Jóźwiak „Osa”; stoją od lewej: Czesław Sajko „Sowa”, Franciszek Oberc „Orzełek”, Mieczysław Zwoliński „Jeleń”, „Toporek” (NN), Paweł Orzechowski „Wilk”, Zygmunt Libera „Babinicz”
Stoją od lewej: Walenty Waśkowicz „Strzała”, Stanisław Kuchcewicz „Wiktor”, Józef Franczak „Laluś”, Julian Kowalczyk „Cichy”, lato 1947 r.
źródło: IPN
Stoją od lewej: Walenty Waśkowicz „Strzała”, Stanisław Kuchcewicz „Wiktor”, Józef Franczak „Laluś”, Julian Kowalczyk „Cichy”, lato 1947 r.
Napis sporządzony przez funkcjonariuszy UB po zakończeniu operacji w Dąbrówce,  21 V 1949 r.
źródło: IPN
Napis sporządzony przez funkcjonariuszy UB po zakończeniu operacji w Dąbrówce, 21 V 1949 r.
Uzbrojenie zdobyte przez UB-KBW w wyniku rozbicia patrolu „Strzały”, 18 maja pod Zawieprzycami
źródło: IPN
Uzbrojenie zdobyte przez UB-KBW w wyniku rozbicia patrolu „Strzały”, 18 maja pod Zawieprzycami
Meldunek szefa WUBP w Lublinie ppłk. Artura Jastrzębskiego w sprawie likwidacji kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”
źródło: IPN
Meldunek szefa WUBP w Lublinie ppłk. Artura Jastrzębskiego w sprawie likwidacji kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”

Po uchwaleniu ustawy o amnestii z 22 lutego 1947 r. „Uskok” oczekiwał od swoich przełożonych wyraźnego rozkazu w tej kwestii. Ostatecznie sam zdecydował o trwaniu w konspiracji, pozostawiając wolną rękę swoim żołnierzom

Sławomir Poleszak

Zdzisław Broński pochodził ze wsi Radzic Stary w powiecie lubartowskim. Przyszedł na świat w Wigilię roku 1912. Jego rodzice pracowali na roli. Pobierał nauki w gimnazjum w Lublinie, ale nie ukończył go zdaną maturą. Od 1934 r. służył w 23. pułku piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. Ukończył szkołę podoficerską i dosłużył się stopnia plutonowego. Do wybuchu wojny pracował w gospodarstwie rodziców, równocześnie działając w Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew". Brał udział w kampanii wrześniowej w szeregach 50. pułku piechoty 27. DP jako dowódca plutonu ciężkich karabinów maszynowych. Od 1 września walczył w Borach Tucholskich, a 8 września dostał się do niewoli niemieckiej w okolicach Grudziądza. Trafił do stalagu II B Hemmerstein (Czarne), koło Szczecinka. Zbiegł stamtąd w październiku 1940 r. i powrócił w rodzinne strony. W szeregach ZWZ-AK (w Obwodzie Lubartów) znalazł się w 1942 r., jako dowódca plutonu terytorialnego (placówki) w rodzinnej miejscowości, liczącego 35 konspiratorów.

Na przełomie lat 1943 i 1944 po serii niemieckich aresztowań na terenie obwodu lubartowskiego jego dowództwo wyznaczyło Brońskiego na organizatora i dowódcę oddziału zbrojnego, który miał zagospodarować ukrywających się ludzi. W maju 1944 r. grupę tę przekształcono w oddział lotny zgrupowania OP VI 8. pułku piechoty Legionów AK. W...

Dostęp do treści Archiwum.rp.pl jest płatny.

Archiwum to wszystkie treści publikowane w "Rzeczpospolitej" od 1993 roku.

Ponad milion tekstów w jednym miejscu.

Zamów dostęp do pełnego Archiwum
Brak okładki

Wydanie: 8924

Spis treści
Zamów abonament